مراقبت های بعد از جراحی دیسک کمر برای بیماری که به تازگی از بیمارستان ترخیص شده، فقط به استراحت کردن خلاصه نمی شود؛ سؤال اصلی این است که در روزها و هفته های بعد از عمل، چه میزان فعالیت ایمن است و کدام رفتارهای روزمره می توانند روند بهبودی را مختل کنند. نشستن طولانی، نحوه برخاستن از تخت، راه رفتن، خم شدن برای انجام کارهای ساده یا برداشتن یک وسیله معمولی، ممکن است در این دوره با تردید و نگرانی همراه باشد. حتی ادامه داشتن مقداری درد یا احساس کشیدگی نیز می تواند این پرسش را ایجاد کند که آیا روند بهبودی طبیعی پیش می رود یا نیاز به پیگیری وجود دارد. مراقبت های پس از عمل دیسک کمر زمانی اهمیت بیشتری پیدا می کند که بیمار بخواهد فعالیت های معمول زندگی را دوباره شروع کند، بدون آنکه فشار نامناسبی به کمر وارد شود. میزان تحرک، وضعیت قرارگیری بدن، مراقبت از محل جراحی، مصرف داروها و افزایش تدریجی فعالیت باید متناسب با شرایط فرد و نظر جراح تنظیم شود؛ زیرا زمان بازگشت به هر فعالیت برای همه بیماران یکسان نیست. آگاهی دقیق از مراقبت بعد از عمل دیسک کمر، به بیمار کمک می کند بدون افراط در بی تحرکی یا بازگشت شتاب زده به فعالیت، دوره نقاهت را آگاهانه تر مدیریت کند.

مراقبت بعد از عمل دیسک کمر با پلاتین
مراقبت بعد از عمل دیسک کمر با پلاتین برای محافظت از مهره های تثبیت شده و فراهم کردن شرایط مناسب برای ترمیم آن ها اهمیت دارد. پیچ و میله های فلزی (سیستم تثبیت) مهره ها را ثابت نگه می دارند، اما تا زمان جوش خوردن استخوان، رعایت محدودیت های حرکتی و مراقبت های لازم همچنان ضروری است:
از وارد شدن فشار و حرکت اضافی به محل پلاتین جلوگیری کنید
بعد از عمل دیسک کمر با پلاتین، تا زمان ترمیم و جوش خوردن مهره ها باید از فشار و حرکات اضافه به ناحیه تثبیت شده جلوگیری شود.
خم شدن از کمر، چرخاندن تنه، بلند کردن اجسام سنگین و هل دادن یا کشیدن وسایل می تواند فشار بیشتری به ستون فقرات وارد کند؛ بنابراین این فعالیت ها را تا زمان تایید جراح انجام ندهید. هنگام برداشتن وسایل نیز زانوها را خم کنید و کمر را در وضعیت مناسب نگه دارید تا فشار کمتری به ناحیه عمل وارد شود. رعایت این محدودیت ها در فعالیت روزانه به حفظ ثبات پلاتین و محل فیکساسیون مهره ها در دوره جوش خوردن کمک می کند.
راه رفتن را تدریجی و کنترل شده انجام دهید
راه رفتن معمولا بخش مهمی از مراقبت بعد از عمل دیسک کمر با پلاتین بوده، و برخلاف تصور برخی بیماران، داشتن پلاتین به معنی استراحت مطلق نیست. فعالیت باید از سطحی سبک و قابل تحمل آغاز شود و به تدریج افزایش پیدا کند. چند نوبت پیادهروی کوتاه در طول روز،( به ویژه در مراحل ابتدایی پس از جراحی)، معمولا مناسب تر از یک فعالیت طولانی و خسته کننده است.
وضعیت بدن را هنگام نشستن و جابه جایی کنترل کنید.
بعد از جراحی دیسک کمر با پلاتین، نحوه حرکت دادن بدن به اندازه میزان فعالیت اهمیت دارد. نشستن طولانی، تغییر وضعیت ناگهانی و چرخاندن کمر هنگام برخاستن میتواند فشار نامطلوبی به ناحیه جراحی شده کمر وارد کند.
بهتر است بیمار در طول روز وضعیت خود را تغییر دهد و برای بلند شدن از تخت، از تکنیک «چرخش یکپارچه بدن (Log rolling) استفاده کند؛ یعنی بدن بدون پیچاندن کمر به صورت هماهنگ به پهلو چرخانده شود و سپس از تخت خارج شود.
پیگیری جوش خوردن مهره ها را جدی بگیرید
جوش خوردن مهره ها در جراحی دیسک کمر با پلاستین ممکن است چندین ماه زمان ببرد و تا آن زمان، رعایت محدودیت های حرکتی و حضور در ویزیت های تعیین شده اهمیت ویژه ای دارد.
پزشک بر اساس معاینه و در صورت نیاز تصویربرداری، وضعیت ترمیم و محل تثبیت را ارزیابی کرده، و زمان مناسب برای افزایش فعالیت را مشخص خواهد کرد. بنابراین، بهتر شدن درد یا افزایش توان حرکتی به تنهایی معیار کافی برای کنار گذاشتن محدودیت ها نیست.
مراقبت های بعد از عمل آندوسکوپی دیسک کمر
مراقبتهای بعد از عمل آندوسکوپی دیسک کمر با توجه به کوچک بودن مسیر ورود ابزار، بیشتر بر محافظت از محل جراحی و دیسک در حال ترمیم متمرکز است. کوچک بودن برش به معنی بینیاز بودن از مراقبت نیست و بازگشت به فعالیت باید مرحلهای و مطابق نظر جراح مغز و اعصاب و ستون فقرات انجام شود.
از محل ورود آندوسکوپ و برش جراحی به خوبی مراقبت کنید
محل ورود آندوسکوپ در روزهای ابتدایی پس از جراحی دیسک کمر هنوز در حال ترمیم بوده، و باید از فشار، اصطکاک، دستکاری و خیس ماندن طولانی آن جلوگیری شود. همچنین، از مالیدن یا استفاده خودسرانه از پماد و مواد مختلف روی محل جراحی خودداری کنید. افزایش قرمزی، تورم، درد، ترشح یا باز شدن محل برش میتواند نشاندهنده اختلال در روند ترمیم باشد و باید توسط پزشک بررسی شود.
پانسمان محل ورود آندوسکوپ را طبق دستور جراح مدیریت کنید
در مراقبتهای بعد از جراحی دیسک کمر به روش آندوسکوپی، پانسمان محل ورود آندوسکوپ باید تمیز و سالم نگه داشته شود. زمان تعویض پانسمان را مطابق دستور جراح انجام دهید و تا حد امکان از باز کردن یا جابهجا کردن بیدلیل آن خودداری کنید.
اگر پانسمان خیس، کثیف یا آلوده شد، آن را با دستهای کاملاً تمیز و طبق دستور تیم درمان تعویض کنید تا احتمال آلودگی محل ورود آندوسکوپ کاهش یابد.
نکات مراقبت های روزانه بعد از جراحی دیسک کمر به روش آندوسکوپی
رعایت چند نکته در مراقبتهای بعد از جراحی دیسک کمر به روش آندوسکوپی (بهویژه در روزهای ابتدایی) به کنترل علائم و طی کردن ایمن دوره نقاهت کمک میکند:
- استراحت را با تحرک سبک همراه کنید: استراحت طولانی و بیحرکتی مطلق معمولاً لازم نیست. راه رفتنهای کوتاه و آرام را در طول روز انجام دهید و میزان فعالیت را بهتدریج افزایش دهید.
- داروها را دقیق طبق نسخه مصرف کنید: داروهای تجویز شده برای کنترل درد و التهاب را در زمان تعیینشده مصرف کنید و مقدار یا نحوه مصرف آنها را بدون نظر پزشک تغییر ندهید.
- درد و علائم عصبی پا را روزانه زیر نظر داشته باشید: در مراقبتهای پس از عمل دیسک کمر، توجه به روند درد، بیحسی، گزگز و قدرت حرکتی پاها اهمیت دارد. بازگشت یا تشدید واضح درد تیرکشنده، ایجاد ضعف جدید یا افزایش بیحسی باید به جراح اطلاع داده شود.
- از انجام یکباره فعالیت زیاد خودداری کنید: در روزهای ابتدایی پس از عمل آندوسکوپی دیسک کمر، کارهای روزانه را در چند نوبت انجام دهید و در صورت افزایش درد یا ناراحتی، فعالیت را کاهش دهید.
مدت زمان بستن کمربند بعد از عمل دیسک کمر
مدت زمان بستن کمربند بعد از عمل دیسک کمر به نوع جراحی و شرایط ستون فقرات وابسته بوده، و برای همه بیماران یکسان نیست. در جراحی های همراه با فیوژن و تثبیت مهره ها، در صورت تجویز بریس، دوره استفاده معمولا حدود ۲ تا ۴ ماه در نظر گرفته می شود؛ با این حال، مدت دقیق آن باید بر اساس نوع عمل و روند بهبودی توسط جراح تعیین شود.
بنابراین، کمربند نباید خودسرانه زودتر از زمان تعیین شده کنار گذاشته شود و ادامه استفاده نیز باید مطابق دستور پزشک باشد. همچنین بستن بریس برای تمام بیماران پس از جراحی دیسک کمر ضروری نیست و تجویز آن به شرایط هر بیمار و نوع جراحی بستگی دارد.