تومور مخچه : علل ، نشانه و انواع تومورهای مخچه

تومور مخچه ( به انگلیسی Cerebellar tumor) یک اختلال مغزی نسبتا نادر است که در ناحیه مخچه ، واقع در زیر مغز و پشت ساقه مغز ، شکل می گیرد. مخچه کنترل تعادل ، هماهنگی حرکات و دقت فعالیت های فیزیکی را بر عهده دارد و هر گونه آسیب یا رشد غیرطبیعی در این بخش می تواند عملکرد روزمره فرد را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. در صورت تجربه علائم این بیماری ، برای تشخیص صحیح و درمان سریع باید فورا به بهترین جراح و متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.

علت ایجاد تومور مخچه

• جهش های ژنتیکی : یکی از مهم ترین عوامل مرتبط با علت تومور مخچه ، جهش های ژنتیکی است. این جهش ها می توانند باعث تقسیم غیرقابل کنترل سلول ها در مخچه شده و به تدریج منجر به ایجاد تومور شوند. در برخی موارد ، سابقه خانوادگی نیز نقش مهمی دارد و افرادی که در خانواده خود سابقه ابتلا به انواع تومورهای مغزی دارند ، بیشتر در معرض خطر این بیماری قرار می گیرند.
• عوامل محیطی : عوامل محیطی نیز می توانند در شکل گیری تومور مخچه موثر باشند. تماس طولانی مدت با مواد شیمیایی مضر ، تابش اشعه های یونیزان و حتی برخی آلاینده های صنعتی می توانند احتمال ایجاد تغییرات سلولی در مخچه را افزایش دهند. البته نقش این عوامل به صورت مستقیم و قطعی هنوز در حال بررسی است ، اما تحقیقات متعدد نشان داده اند که محیط زیست و سبک زندگی می توانند در ایجاد تومور تاثیرگذار باشند.
• سیستم ایمنی ضعیف : ضعف سیستم ایمنی نیز یکی از عوامل دیگر است که می تواند علت ایجاد تومور مخچه باشد. زمانی که سیستم ایمنی توانایی شناسایی و حذف سلول های غیرطبیعی را از دست می دهد ، احتمال رشد و تکثیر این سلول ها افزایش می یابد. در نتیجه ، مراقبت از سلامت کلی بدن و تقویت سیستم ایمنی می تواند به کاهش خطر کمک کند.
• بیماری های زمینه ای : برخی بیماری های زمینه ای و اختلالات متابولیک نیز می توانند زمینه ساز علت تومور مخچه شوند. بیماری هایی مانند سندرم های ژنتیکی خاص ، اختلالات هورمونی یا مشکلات تغذیه ای شدید ، می توانند تعادل طبیعی تقسیم سلولی در مخچه را برهم بزنند و شرایط رشد تومور را فراهم کنند.

آیا تومورهای مخچه کشنده اند؟

تومورهای مخچه همیشه کشنده نیستند ، اما بدون تشخیص و درمان مناسب ، خطر جدی برای سلامت و زندگی فرد ایجاد می کنند شایان ذکر است که میزان خطرناکی و کشنده بودن تومور مخچه بستگی زیادی به نوع ، اندازه ، محل قرارگیری و سرعت رشد آن دارد .

علائم تومور مخچه

علائم تومور مخچه می توانند بسیار متنوع و گاه غیرقابل پیش بینی باشند. نوع و شدت این علائم بسته به ماهیت تومورهای مخچه متفاوت است. تومورهای خوش خیم معمولاً رشد آهسته دارند و علائم تدریجی بروز می کنند ، در حالی که تومورهای بدخیم و مهاجم می توانند به سرعت علائم شدید ایجاد کنند و نیاز به اقدامات درمانی فوری داشته باشند. بنابراین توجه به نشانه های اولیه و پیگیری پزشکی منظم حیاتی است.

• اختلال در تعادل بدن و راه رفتن : یکی از بارزترین علائم تومور مخچه اختلالات تعادلی و راه رفتن ناپایدار است. افراد ممکن است هنگام حرکت به راحتی زمین بخورند یا نتوانند به درستی جهت خود را حفظ کنند. این مشکل در برخی موارد به صورت لرزش یا ناپایداری در هنگام ایستادن نیز مشاهده می شود. همچنین ، هماهنگی حرکتی دست ها و پاها تحت تاثیر قرار می گیرد و انجام کارهای ظریف مانند نوشتن یا برداشتن اشیاء دشوار می شود.
• سردرد و سرگیجه : سردردهای مداوم و سرگیجه های پیوسته از دیگر علائم تومور مخچه هستند. این سردردها اغلب با تغییر وضعیت بدنی شدت می یابند و می توانند نشانه فشار ناشی از تومور بر ساختارهای اطراف مخچه باشند. در برخی موارد ، مشکلات بینایی مانند تاری دید یا دوبینی نیز مشاهده می شود ؛ زیرا فشار بر عصب های مرتبط با چشم می تواند عملکرد بینایی را مختل کند.
• اختلال در گفتار و بلع : اختلالات گفتار و بلع نیز ممکن است در مراحل پیشرفته ظاهر شوند. افراد مبتلا ممکن است دچار لکنت یا نامفهومی در گفتار شوند و در بلع غذا یا مایعات مشکل پیدا کنند. علاوه بر این ، برخی بیماران تغییرات رفتاری یا خستگی شدید و کاهش تمرکز را تجربه می کنند ، که همگی می توانند به عنوان هشداردهنده های غیرمستقیم علائم تومور مخچه محسوب شوند.

انواع تومور مخچه

تومور خوش خیم مخچه : تومورهای خوش خیم مخچه معمولاً رشد کندی دارند و به بافت های اطراف آسیب جدی نمی رسانند. با این حال به دلیل محدودیت فضایی جمجمه حتی این نوع تومورها نیز می توانند فشار روی ساختارهای حیاتی مغز ایجاد کنند و باعث سردرد اختلال در تعادل تاری دید و مشکل در حرکت شوند. از شایع ترین نمونه های این تومورها می توان به آستروسیتومای مخچه اشاره کرد. جالب است بدانید که درمان این نوع تومورها غالباً با جراحی همراه است و شانس بهبود کامل نسبتاً بالا است.

تومور بدخیم مخچه: در مقابل تومورهای بدخیم مخچه رشد سریع و تهاجمی دارند و می توانند به سایر بخش های مغز و نخاع سرایت کنند. این نوع تومورها معمولاً با علائمی شدیدتر مانند تهوع مداوم اختلالات حرکتی شدید تغییرات شخصیتی و حتی تشنج همراه هستند. مدلسازی دقیق MRI و نمونه برداری بافتی نقش حیاتی در تشخیص این نوع تومورها دارد. درمان معمولاً ترکیبی از جراحی رادیوتراپی و شیمی درمانی است اما پیش آگهی اغلب محتاطانه است.